Katedra UNESCO ds. publicznych i globalnych procesów zarządzania niematerialnym dziedzictwem kulturowym przedstawia stanowisko w sprawie projektu ustawy o zespołach ludowych, odnosząc się do niego z perspektywy Konwencji UNESCO w sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego z 2003 roku, ratyfikowanej przez Polskę w 2011 roku.
W stanowisku zwracamy uwagę, że zwiększenie wsparcia dla zespołów ludowych i środowisk kultury tradycyjnej jest potrzebne, powinno jednak odbywać się w ramach spójnej polityki państwa wobec niematerialnego dziedzictwa kulturowego — opartej na partycypacji, podmiotowości depozytariuszy, przekazie międzypokoleniowym oraz poszanowaniu różnorodnych form praktykowania żywego dziedzictwa.
Projekt ustawy, w obecnym kształcie, nie odpowiada na potrzebę kompleksowej implementacji Konwencji UNESCO z 2003 roku. Tworzy natomiast równoległy, administracyjny system skoncentrowany na jednej kategorii podmiotów, co może prowadzić do fragmentaryzacji ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego i pominięcia wielu innych wspólnot, grup oraz osób będących jego rzeczywistymi depozytariuszami.
Katedra UNESCO postuluje wstrzymanie prac nad projektem ustawy w obecnym kształcie oraz rozpoczęcie szerokiej debaty nad całościową ustawą o ochronie niematerialnego dziedzictwa kulturowego w Polsce — obejmującą także zespoły ludowe, ale niewyłączającą innych form żywego dziedzictwa.
Pełna treść stanowiska jest dostępna poniżej.
